„Wszystkie troski wasze przerzućcie na Niego, gdyż Jemu zależy na was.”
(1 P 5, 7)

Historia Parafii

Parafia p.w. Przenajświętszej Trójcy

            Parafia erygowana została przez biskupa lubelskiego 25 września 1990 r. Objęła ona głównie tereny osiedla mieszkaniowego Gwarek, w zachodniej części miasta, a miejsce pod budowę obiektów parafialnych wyznaczone zostało przy Placu Jana Pawła II. Wówczas znaczna część parafian zawodowo związana była z górnictwem. Do pracy dojeżdżała do kopalni węgla w Bogdance (powiat łęczyński). Według wcześniejszych planów ta część Chełma miała w szybkim tempie rozszerzać swoje granice, stając się dużym osiedlem górniczym (dzisiaj z pracy w kopalni utrzymuje się znacznie mniej rodzin). Utworzona parafia, poprzez wyłączenie terytorium z parafii p.w. Św. Kazimierza, miała służyć opieką duszpasterską głównie tej rozwijającej się społeczności. 27 sierpnia 1994 r. granice parafii zostały rozszerzone, przyłączonych zostało kolejnych pięć ulic i Szkoła Podstawowa Nr 7. Ostatecznie granice parafii zostały ustalone dopiero w 1998 r. Tymczasowa kaplica, z częścią mieszkalną, przeznaczona na okres budowy kościoła, została zaprojektowana przez chełmskiego architekta Wojciecha Palkę, a pobudowana jeszcze pod koniec 1990 r. (pozwolenie na budowę wydane w październiku tego roku) Jest to budynek parterowy z dachem dwuspadowym, pokryty blachą, w części mieszkalnej czterospadowym, o konstrukcji tradycyjnej. Ściany zbudowane zostały z cegły ceramicznej (tzw. kratówki), otynkowane (tynkiem cementowo-wapniowym). Od strony prezbiterium została usytuowana część mieszkalna i pomieszczenia kancelarii parafialnej.

          Kościół zaprojektowany został jako jednonawowy, na planie krzyża greckiego, z prezbiterium opartym na kole, przez architekta Dariusza Lewandowskiego. Przyjęto rozwiązanie, wedle którego nawę przykrywa stalowa konstrukcja dachowa, oparta na planie dwunastoboku foremnego, w kształcie ściętego stożka. Całość zwieńczona została kopułą z krzyżem (przy realizacji zrezygnowano z pierwotnej wersji znaczniej większej kopuły). Dach został pokryty blachą miedzianą, a posadzki wyłożone marmurem. Nad głównym wejściem do świątyni usytuowano chór, a powyżej prezbiterium wkomponowany został witraż.

             W głównym ołtarzu uwagę przykuwa obraz Przenajświętszej Trójcy. Za prezbiterium usytuowana została zakrystia, salka zebrań, kancelaria i pomieszczenia pomocnicze. Pierwsze wykopy pod kościół rozpoczęte zostały w styczniu 1993 roku. Świątynia budowana była głównie wysiłkiem parafian, których ofiarność stawała się pochodną stanu ich zamożności. Pierwszym proboszczem parafii został ks. Jacek Brogowski. To jego wizje rozwiązań architektonicznych determinowały prace projektowe kaplicy i kościoła. Na jego następcę, w 1998 r., ks. ordynariusz wyznaczył ks. Tadeusza Kawalę, dotychczasowego proboszcza parafii Turowiec, kapłana, dla którego Ziemia Chełmska, z jej stolicą Chełmem, pozostawała ziemią świętą, zroszoną krwią unitów, broniących swojej wiary. To autentyczne przeświadczenie podkreślał przy każdej okazji. W swój głęboki patriotyzm wpisywał dziedzictwo wszystkich minionych pokoleń. W l. 1986-1990 pełnił funkcję referenta Kurii Biskupiej d/s ekumenizmu. W sposób szczególny zwracał się ku Kościołom wschodnim (odprawiał w rycie bizantyjsko-słowiańskim, przed objęciem parafii w Turowcu pracował w parafii neounickiej w Kostomłotach). Przy urządzaniu wnętrza świątyni ks. T. Kawala troszczył się o każdy szczegół. Obrazy Drogi Krzyżowej (olej na płótnie) zostały wykonane przez krakowskiego artystę Tadeusza Borutę. Do pogłębionej refleksji zmuszają obrazy Ostatniej Wieczerzy i Miłosierdzia Bożego. W okresie kierowania parafią przez ks. T. Kawalę, przy wejściu do kaplicy (po prawej stronie) pobudowana została kapliczka z figurką Matki Bożej. Fundatorem jej jest rodzina Morawskich z terenu parafii.
Kościół usytuowany jest na wzgórzu, górującym nad osiedlem, stąd koniecznym rozwiązaniem stały się schody, prowadzące do wejścia głównego. Istniejące do 2005 r. nie spełniały wymogów bezpieczeństwa i warunków technicznych. Istniała pilna potrzeba przebudowania ich. Prace projektowe zostały przygotowane przez Jana Kołodziejczyka i Andrzeja Kwiatkowskiego, na podstawie koncepcji Wojciecha Palki. Zostały one wkomponowane w istniejącą skarpę, pomiędzy postawionymi wcześniej garażami. W ramach tego projektu przewidziano również oświetlenie schodów i terenu wokół kościoła. Z uwagi na brak zieleni przyjęto rozwiązanie, aby wzdłuż murów bocznych schodów, ustawić gazony z roślinami ozdobnymi oraz zagospodarować części powierzchni pochylni przed i za schodami, wykorzystując do tego iglaki.

tabKs. T. Kawala zmarł 23 kwietnia 2009 r., mając zaledwie 58 lat. Uroczystości pogrzebowe, pod przewodnictwem ks. abp. Józefa Życińskiego, odbyły się 29 kwietnia. Choć nie troszczył się o tytuły był kapelanem Ojca Świętego (prałatem), kanonikiem gremialnym Kapituły Chełmskiej, dziekanem dekanatu Chełm-Zachód. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Chełmie, przy ul. Mościckiego. Kolejnym proboszczem parafii został ks. Robert Raczyński. W październiku 2009 r., obok stojących kilku dużych drewnianych krzyży zamontowana została tablica na cokole – jako wyraz pamięci o poprzednim proboszczu – z napisem: „Musisz Polsko pamiętać, jest jedna droga bardzo prosta, spisana w kamiennych tablicach i tu jest Polsko Twój drogowskaz”. W tej krótkiej sentencji zawarte zostało przesłanie nauczania zmarłego proboszcza. U podnóża krzyża umieszczono słowa: „Kogo Pan Bóg kocha temu daje krzyże”. Natomiast w pierwszą rocznicę śmierci w kościele poświęcona została tablica pamiątkowa. W czerwcu 2010 r. nastąpiła kolejna zmiana proboszcza. Został nim ks. kan. Wojciech Waldemar Jaroszyński, dotychczasowy proboszcz w Łopienniku, dziekan krasnostawski wschodni. To jemu przypadło zmierzyć się z kolejnym etapem budowania obiektów parafialnych. Istniała pilna potrzeba rozpoczęcia budowy plebanii. W 2010 r. przygotowany został projekt, a w kwietniu 2011 r. rozpoczęte zostały prace budowlane. W listopadzie 2013 r. budynek został zamieszkany. Nakładów finansowych i wysiłku organizacyjnego wymaga jeszcze układ przestrzenny wokół obiektów sakralnych i plebanii.
Wspólnota parafialna należy do niewielkich. Liczy zaledwie ok. 4 tys. wiernych. Niemniej, dzięki wysiłkom kolejnych księży proboszczów i wspierających ich księży wikariuszy (ks. Piotr Jastrzębski, ks. Jan Janikowski, ks. Mirosław Pradun, ks. Józef Hałabis, ks. Andrzej Sereda, ks. Piotr Przechocki, ks. Jarosław Kozak, ks. Łukasz Waś, ks. Andrzej Narojczyk, ks. Tomasz Atras) stała się dynamiczną, podejmującą różne formy pracy duszpasterskiej. Od początku istnienia parafii istnieją grupy ministrantów, z którymi stale prowadzona jest praca formacyjna. Część spośród nich przejmuje obowiązki lektorów. We wrześniu 2001 r. w parafii przygotowane zostały misje ewangelizacyjne. Prowadzili je oo. paulini z Włodawy. Każdego dnia akcentowany był inny wymiar życia wspólnotowego: intronizacja Pisma Św., uroczyste opowiedzenie się za Chrystusem, dzień Krzyża Świętego, dzień małżeństw, sakramentu pokuty i pojednania, Eucharystii. Szczególnym wydarzeniem była procesja po osiedlu. Poświęcony został krzyż misyjny. Charakter grup modlitewnych mają kółka różańcowe, regularnie spotykające się przez cały rok. Ks. Andrzej Narojczyk zorganizował uczniowskie grupy różańcowe na terenie Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 7. W szkole działa Towarzystwo Przyjaciół Seminarium którym opiekują się katecheci oraz Szkolne Koło Caritas pod opieką ks. Tomasza Atrasa. Fakt ten należy zauważyć i wpisać w specyfikę tej parafii. Od szeregu lat uroczystości parafialne uświetniane są przez chór parafialny, prowadzony przez Ireneusza Konopkę. Równocześnie organista prowadzi scholę dziecięcą, angażując najmłodszych parafian na rzecz parafii i rozwijając ich talenty. Z parafią związana jest Wspólnota Chrystusa Zmartwychwstałego „Galilea”, konkretyzująca rys formacji księży zmartwychwstańców. Zauważalną formacją przy parafii o charakterze modlitewnym i poświęcającym się pracy na rzecz parafii jest Legion Maryi. Uczestnicy Legionu regularnie spotykają się każdego tygodnia w poniedziałki. Pieczę nad nimi sprawuje ks. Tomasz Atras. Każdego roku uczestniczą w ogólnopolskich spotkaniach na Jasnej Górze, organizują pielgrzymki do sanktuariów na terenie kraju. Wzorem innych chełmskich parafii podejmowana jest praca charytatywna. Część rodzin znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Wymaga wsparcia. W latach 2003-2009 parafia, głównie poprzez osobę ks. T. Kawalę, współpracowała ze Szkołą Wyższą im. Bogdana Jańskiego Wydział Zamiejscowy w Chełmie. Również studenci, do rodzin wskazanych przez ks. proboszcza, przychodzili ze wsparciem materialnym. Obecnie z pomocą przychodzi Archidiecezjalna Caritas pod której nadzorem młodzież ze Szkolnego Koła Caritas w okresie przedświątecznym zbiera w marketach trwałą żywność, która później jest rozdzielana najbardziej potrzebującym rodzinom. Aktualnie katecheza w szkole prowadzona jest przez ks. wikariusza i trzy świeckie katechetki. Każdego roku podejmowane są przygotowania dzieci przystępujących do I Komunii św. Wysiłek ten podejmowany jest w szkole, podczas zajęć katechetycznych oraz w kościele, po Mszy św. dla dzieci (o godz. 11,30). Młodzież przygotowująca się do sakramentu bierzmowania spotyka się w kościele w każdy I piątek miesiąca. Uczestniczy we Mszy św., a potem wysłuchuje specjalnych nauk. Przy parafii prowadzone są konferencje dla narzeczonych. Msze św. w niedziele i święta odprawiane są w godzinach: 8,00, 10,00, 11,30, 17,00, w dni powszednie: 7,30, 17,00 lub 18,00 (w zależności od pory roku). Nabożeństwa majowe, czerwcowe, różaniec w październiku odprawiane są po Mszy św. wieczornej. Droga Krzyżowa odprawiana jest przed Mszą św. wieczorną, w Wielki Piątek na ulicach osiedla (porządek wprowadzony przez ks. T. Kawalę). Odpust parafialny przypada na w niedzielę Trójcy Świętej (w ostatnią niedzielę maja lub pierwszą czerwca, w zależności od roku). Z uwagi na miejsce pracy części parafian, każdego roku, w dniu św. Barbary organizowane są uroczystości „barbórkowe”. Tego dnia uroczysta Msza św. odprawiana jest o godz. 10,00 lub 11,00. W przedsionku kościoła, wcześniej kaplicy, wykładana jest prasa religijna (do nabycia) i umieszczona puszka na ofiary na rzecz Radia Maryja. W sierpniu 2014 r. przygotowane zostały kolejne misje ewangelizacyjne. Poprzedzały one nawiedzenie kopii cudownego Krzyża Trybunalskiego, który skrywa w sobie cząstkę Krzyża, na którym swoje życie oddał sam Chrystus. Uroczystościom nawiedzenia Krzyża przewodniczył ks. abp Stanisław Budzik. Metropolita Lubelski zwracał uwagę na sens trwania przy krzyżu, wyznawania wiary w Trójcę Świętą. Za zgodą ks. kan. W. Jaroszyńskiego, proboszcza parafii i od grudnia 2012 r. wicedziekana dekanatu Chełm-Zachód, przy kościele stale spotyka się grupa młodych „Młodzi Patrioci Chełma”, skupiająca młodzież z ruchu narodowego. Jest to wyraz otwartości aktualnego gospodarza parafii wobec wszystkich poszukujących przestrzeni patriotyzmu, chcących budować swoją wizję świata i człowieka na wartościach ponadczasowych, depozytariuszem których pozostaje Kościół. Parafia p.w. Przenajświętszej Trójcy stała się żywym, dynamicznym ośrodkiem duszpastersko-kulturalnym współczesnego Chełma, przygotowującym wiernych do odczytywania pojawiających się znaków czasu.

Bibliografia

Chełm. Parafia pod wezwaniem Przenajświętszej Trójcy, Archidiecezja Lubelska. Historia i administracja, red. ks. Marek T. Zahajkiewicz, Lublin 2000, s. 2007-2008, T. Boniecki, Dary Ducha Świętego, „Niedziela”, R. XLIII, nr 25(350), 18. VI. 2000, dod. „Niedziela Lubelska”, s. IV, M. Olszka, Chełm, parafia pw. Trójcy Przenajświętszej. Misje ewangelizacyjne, „Niedziela”, R. XLIV, nr 45(423), 11. XI. 2001, dod. „Niedziela Lubelska”, s. I, Parafia pw. Przenajświętszej Trójcy, „Pro Patria”, R. IX, nr 1(82), czerwiec 2002, s. 19, T. Boniecki, Parafia pw. Przenajświętszej Trójcy w Chełmie. Odpust na Gwarku, „Niedziela”, R. XLVII, nr 30, 25. VII. 2004, dod. „Niedziela Lubelska”, s. T. Boniecki, Chełm. Parafia Przenajświętszej Trójcy. Gwiazdo śliczna, wspaniała, „Niedziela”, R. XLVIII, nr 35, 28. VIII. 2005, dod. „Niedziela Lubelska”, nr 35(581), s. VI, T. Boniecki, Śp. Ks. Prał. Tadeusz Kawala. Chrystus miał swoje plany…, „Niedziela”, R. LII, nr 20, 17. V. 2009, dod. „Niedziela Lubelska”, nr 20(775), s. VI-VII, A. Dębiński, ks., In memoriam. Ks. Prałat Tadeusz Eugeniusz Kawala (1951-2009), „Memoranda. Wiadomości Archidiecezji Lubelskiej”, R. LXXXIII, nr 3, lipiec-wrzesień 2009. s. 751-758, E. Wilkowski, Niepowtarzalność i wielkość śp. Ks. Prałata Tadeusza Kawali. Przyczynek do biografii, „Powinność. Pismo kulturalno-społeczne Ziemi Chełmskiej”, nr I, kwiecień 2011. s. 13-16, T. Boniecki, Spotkanie z pasterzem, „Niedziela”, R. LVII, nr 17(1033), 27. IV. 2014, dod. „Niedziela Lubelska”, s. VI-VII, E. Wilkowski, Ks. Prałat Tadeusz Kawala – kapłan z wizją Kościoła i narodu, [w]: „Powinność…” nr 2(20), kwiecień 2014. s. 20-23, K. Szczablewska-Siwek, Akord Bożej miłości, „Niedziela”, R. LVII, nr 34(1050), 24. VIII. 2014, dod. „Niedziela Lubelska”, s. V, Ogłoszenia parafialne 1994-2015, t. I-V, Relacja ks. kan. Wojciecha Jaroszyńskiego z 14. 02. 2015 (Zbiory prywatne – E. Wilkowski).

Dni Powszednie:
okres zimowy
7:30, 17:00

okres letni
7:30, 18:00

Niedziele i Święta:
8:00,  10:00,  11:30,  17:00

Nabożeństwo pierwszej soboty miesiąca po Mszy Św. o godzinie 17

Spowiedź przed każdą mszą.
Pierwszy piątek miesiąca godz 16:30

Kancelaria czynna:
pn-pt 8:00-9:00 oraz 16:00-17:00
Telefon: 82 563 38 89
e-mail: kancelaria@trojca-chelm.pl

Parafia Rzymskokatolicka
Przenajświętszej Trójcy w Chełmie
ul. Plac Jana Pawła II 2,
22-100 Chełm
konto: BS w Chełmie
80 8187 0004 2008 0180 5169 0003